ตัวอย่างชุดสอน เปิดให้ดูฟรี ชุดสอนอีก 84 เรื่องอยู่ในเว็บครู ติดต่อ LINE @doxzillaเข้าสู่ระบบสำหรับครู

หน้าแรก › ม.1–3

ชุดสอน · ม.1–3 (12–14 ปี) · ความยาวสารคดี 52:57 นาที

Aurora - Fire in the Sky

แบบใหม่ เตรียม 5 นาทีไม่ให้คะแนน

ภาพปกสารคดีเรื่อง Aurora - Fire in the Sky

เปิดสารคดี

คำถามหลักของคาบนี้

แสงออโรราเกิดจากอะไร สีที่ต่างกันบอกอะไร และถ้าต้องอธิบายให้เด็กอายุ 8 ขวบฟัง จะอธิบายอย่างไร

ครูเตรียม 5 นาที

  • เปิดสารคดีรอไว้ที่นาที 12:12 และหยุดที่ 17:44 ไม่ต้องเปิดส่วนก่อนหน้า เพราะเป็นเรื่องความเชื่อเรื่องวิญญาณ
  • เขียนคำถามหลักและชื่อสีที่ใช้ในเรื่อง (เขียว แดง ฟ้า) บนกระดาน ให้ทุกคนดูอ้างอิงได้
  • แจกกระดาษเปล่ากลุ่มละ 1 แผ่น กับสีที่มีในห้อง
  • ข้อมูลหลักในช่วงที่ดู: ลมสุริยะจากดวงอาทิตย์ชนอะตอมในชั้นบรรยากาศบริเวณขั้วโลกแล้วเกิดแสง ออกซิเจนให้สีเขียวหรือแดง ไนโตรเจนให้สีแดงหรือฟ้า

ก่อนเข้าห้อง 2 นาที

  • ต่อจอหรือโปรเจกเตอร์ แล้วดูว่าภาพขึ้นเต็มจอ
  • เปิดเสียงให้ดังพอถึงท้ายห้อง ลองกดเล่นให้ได้ยินจริง
  • ต่ออินเทอร์เน็ตให้เรียบร้อย สารคดีเปิดจากเว็บ ถ้าสัญญาณช้า เปิดรอไว้ก่อนเด็กเข้าห้อง
  • เปิดสารคดีเรื่อง Aurora - Fire in the Sky แล้วเลื่อนไปที่นาที 12:12 (ดูถึง 17:44) ลองดูว่าภาพกับเสียงมาถูกตำแหน่ง

เปิดสารคดีเรื่องนี้ได้จากปุ่ม เปิดสารคดี ด้านบนของหน้านี้ ถ้าติดขัดทักมาทาง LINE @doxzilla ได้

ลำดับในคาบ 1 คาบ รวม 50 นาที

รวม 50 นาที · ความกว้างแต่ละช่วงเป็นสัดส่วนของเวลาจริง

ดูเป็นรายการ
  1. 03 นาทีเปิดคาบ อ่านคำถามหลักบนกระดานออกเสียง 1 รอบ บอกว่าตอบได้หลายแบบ (วาด พูด ทำท่า) และข้ามได้โดยไม่ต้องบอกเหตุผล
  2. 36 นาทีดูดูสารคดี 12:12 ถึง 17:44 แล้วหยุดที่ 17:44
  3. 95 นาทีคุยจับคู่คุย
  4. 1419 นาทีกิจกรรมทำกิจกรรม ป้ายอธิบายสำหรับเด็ก 8 ขวบ
  5. 339 นาทีนำเสนอแต่ละกลุ่มออกมาเล่าประมาณ 1 นาที
  6. 425 นาทีสรุปทบทวน ทุกคนพูดหรือเขียนหนึ่งประโยคว่าได้อะไร ใครไม่อยากพูดชูนิ้วโป้งแทนหรือข้ามได้
  7. 473 นาทีแจกกรอบถึงคนที่บ้าน

แผนคาบสั้น คาบ 40 นาที: เปิดคาบ 2 นาที, ดูแค่ช่วงเดียว 12:12 ถึง 17:44 แล้วหยุดที่ 17:44 (6 นาที), คุยกับเพื่อน 3 นาที, ทำกิจกรรมเต็ม 19 นาที, นำเสนอ 6 นาที ให้เล่าเท่าที่เวลาพอ ที่เหลือแลกดูงานกับเพื่อนข้าง ๆ, สรุป 3 นาที, แจกกรอบถึงคนที่บ้านเฉย ๆ 1 นาที ไม่ต้องอธิบาย

ในคาบ

ชื่อขั้นตรงกับคู่มือครู ส่วนกิจกรรมคือของเสริมในคาบเต็ม ไม่ใช่ขั้นที่หก

ดู สารคดีช่วง 12:12–17:44 6 นาที

ดูว่าแสงเกิดจากอะไรไปพบกับอะไร และสีที่ต่างกันขึ้นอยู่กับอะไร

  • ต้นกำเนิดของออโรรา
  • สีของออโรรา
  • บทบาทของแสงเหนือ

คุย 5 นาที

จับคู่คุยกัน ลองอธิบายให้กันฟังด้วยคำง่าย ๆ ว่าแสงเกิดอย่างไร ไม่ต้องจด

กิจกรรม ป้ายอธิบายสำหรับเด็ก 8 ขวบ 19 นาที

กระดาษแบ่งเป็น 3 ช่อง
  1. กลุ่ม 3 ถึง 5 คน แบ่งกระดาษเป็น 3 ช่อง
  2. ช่อง 1: วาดว่าแสงเริ่มจากไหน และเดินทางมาอย่างไร
  3. ช่อง 2: วาดตอนที่แสงเกิด ที่ไหน และชนกับอะไร
  4. ช่อง 3: วาดและระบายสีออโรรา ใต้แต่ละสีเขียนหรือบอกชื่อสีกำกับ เช่น เขียว แดง ฟ้า แล้วบอกว่าสีนั้นมาจากอะไร ถ้าไม่แน่ใจสี ถามเพื่อนหรือดูชื่อสีบนแท่งสีได้ ใช้คำง่าย ๆ ที่เด็กเข้าใจ
  5. แต่ละกลุ่มออกมาเล่าประมาณ 1 นาที

ผลงาน กระดาษ 1 แผ่นต่อกลุ่ม ไม่ต้องเก็บ ไม่ให้คะแนน

ตอบแบบไหนก็ได้ ตอบด้วยภาพวาด คำสั้น ๆ หรือพูดแทนเขียนก็ได้ ไม่มีงานเขียนยาว

นำเสนอ 9 นาที

แต่ละกลุ่มออกมาเล่าประมาณ 1 นาที

สรุป 5 นาที

ทุกคนพูดหรือเขียนหนึ่งประโยค ว่าดูเรื่องนี้แล้วได้อะไร เช่น วันนี้ฉันเพิ่งเห็นว่า... หรือ วันนี้ฉันเปลี่ยนความคิดเรื่อง... ใครไม่อยากพูด ชูนิ้วโป้งแทน หรือข้ามได้เลย ไม่มีคำตอบถูกหรือผิด

กรอบถึงคนที่บ้าน

พิมพ์แยกแจกนักเรียนได้ ไม่ต้องเขียนส่ง ไม่มีคะแนน

ถึงคนที่บ้าน · Doxzilla Learning

Aurora - Fire in the Sky

วันนี้ที่ห้องเรียนเราดูสารคดีเรื่องแสงออโรราบนท้องฟ้า และฝึกอธิบายเรื่องวิทยาศาสตร์ให้เด็กเล็กเข้าใจ

ที่บ้านมีเรื่องเล่าหรือความเชื่อเกี่ยวกับสิ่งที่เกิดบนท้องฟ้าหรือในธรรมชาติ เช่น ฟ้าแลบ รุ้ง ฝน ไหม ลองเล่าให้ฟัง เล่าด้วยภาษาที่บ้านได้เลย ครูไม่ต้องแปล

คุยกันสั้น ๆ ได้เลย ไม่ต้องเขียนส่ง ไม่มีคำตอบถูกหรือผิด ใช้ภาษาที่บ้านใช้ก็ได้ ใครดูแลเด็กอยู่ก็คุยได้ คุยทางโทรศัพท์ก็ได้ ถ้าวันนี้ไม่สะดวก ข้ามไปได้เลย ครูจะไม่ถามที่ห้องเรียนว่าคุยแล้วหรือยัง

ถ้าต้องการ

ส่วนเสริมสำหรับครูที่อยากอ่านเพิ่ม มีข้อควรระวังเรื่องเนื้อหาและทางเลือกให้เด็กร่วมกิจกรรมได้หลายแบบ ไม่เปิดดูก็สอนได้

เรื่องย่อ

ออโรราหรือแสงเหนือและแสงใต้ เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่น่าตื่นตาตื่นใจ เป็นความสวยงาม

และแสงสว่างบนท้องฟ้ายามค่ำคืนที่จุดประกายทั้งตำนานความเชื่อของชนเผ่าต่าง ๆ จินตนาการแฟนตาซี

รวมไปถึงความสงสัยในทางวิทยาศาสตร์

ต้นกำเนิดของออโรราคือ ลมสุริยะ หรือการไหลต่อเนื่องของอนุภาคโปรตอนและอิเล็กตรอนที่ถูกปล่อยออกสู่อวกาศโดยดวงอาทิตย์ เมื่อกระแสอนุภาคไหลกระทบเข้ากับสนามแม่เหล็กผ่านบริเวณขั้วโลก สนามจะเกิดความเว้า และเมื่อเกิดการปะทะกับอะตอมที่ชั้นบรรยากาศก็จะเกิดการเปล่งแสง

สีของออโรรานั้นขึ้นอยู่กับธาตุที่เกี่ยวข้องและระดับความสูง หากเป็นธาตุออกซิเจนจะเป็นสีเขียวหรือแดงตามระดับความสูง หากเป็นธาตุไนโตรเจนจะเป็นสีแดงหรือสีฟ้า โดยตำแหน่งและขนาดจะเปลี่ยนแปลงไปตามสภาพของสนามแม่เหล็กไฟฟ้า

ปฏิกิริยาในโซนสัมผัสของลมสุริยะและสนามแม่เหล็กโลกมีชื่อเรียกว่า สภาพอากาศอวกาศ ซึ่งเป็นกิจกรรมของดวงอาทิตย์ ออโรราคือลักษณะที่มองเห็นได้ด้วยตาของสภาพอากาศอวกาศ การศึกษาออโรราและกิจกรรมของดวงอาทิตย์นั้นช่วยให้เราสามารถคาดการณ์พยากรณ์สภาพอากาศได้ ซึ่งมีผลต่อระบบเศรษฐกิจและความปลอดภัยของโลก

ออโรราไม่ได้เป็นเพียงปรากฏการณ์ที่มองเห็นเท่านั้น แต่เป็นสิ่งที่มีเสียงด้วย ชาวพื้นเมืองขั้วโลกต่าง ๆ ได้กล่าวไว้ว่าพวกเขาได้ยินเสียงของออโรราอยู่บ่อย ๆ เป็นเสียงให้ความรู้สึกที่น่ากังวล นักวิจัยหลายคนก็พยายามทำการบันทึกเสียงออโรราแต่ยังไม่สำเร็จ แต่พวกเขาพบว่าออโรรามีการปล่อยคลื่นเสียงความถี่ที่หูมนุษย์ไม่ได้ยิน โดยคลื่นเสียงจะเป็นคลื่นรูปอ่างที่เกิดจากการเคลื่อนที่ของออโรราที่เร็วมาก

นอกเหนือจากความสงสัยในทางด้านวิทยาศาสตร์ การปรากฏของแสงออโรราก็มีอิทธิผลต่อตำนานความเชื่อของชนเผ่าต่างๆ ทั่วบริเวณขั้วโลกด้วย ชาวเอสกิโมมีความเชื่อว่าออโรราคือวิญญาณของคนตายที่กำลังเล่นบอลกันอยู่ และเป็นแสงสว่างที่คอยนำพาพวกเขากลับบ้านในวันคืนที่มืดมิด ส่วนชาวซามิมีความเชื่อว่าออโรรานั้นเป็นสัญญาณการเปลี่ยนแปลงของอากาศ เป็นเสียงกระซิบที่จะคอยบอกว่าอากาศจะเลวร้ายลง ชาวซามิจึงนับถือออโรราในฐานะบรรพบุรุษที่ต้องเคารพยำเกรง ชาวเมารีก็มีเรื่องราวเกี่ยวกับออโรราเช่นกัน พวกเขามีความเชื่อว่าแสงออโรราบนท้องฟ้าเป็นสัญลักษณ์ที่บ่งบอกว่าพี่น้องของพวกเขาที่อีกฝั่งของมหาสมุทรที่แยกย้ายกันไปตั้งรกรากนั้นยังมีชีวิตอยู่ และชาวไฮด้านั้นมีความเชื่อว่าแสงออโรราช่วยกระตุ้นให้พวกเขาผ่อนคลาย หวนคิดถึงครอบครัวและอยากทำความดี เป็นสิ่งที่มีความหมายกับพวกเขามาก

จุดสำคัญพร้อมเวลา

เวลาในสารคดี ใช้กดข้ามไปช่วงที่ต้องการในแอป Doxzilla

เวลาเรื่อง
0:04–2:05บทนำ
2:05–2:50ตำนานความเชื่อของออโรรา
2:50–12:12ความเชื่อชาวเอสกิโม
12:12–12:30ต้นกำเนิดของออโรรา
12:30–16:09สีของออโรรา
16:09–17:44บทบาทของแสงเหนือ
17:44–23:51ความเชื่อชาวซามิ
23:51–24:41สภาพอากาศอวกาศ
24:41–33:04การระเบิดของดวงอาทิตย์
33:04–35:18จุดชมแสงออโรรา
35:18–44:04ความเชื่อชาวเมารี
44:04–48:50ความเชื่อชาวไฮด้า
48:50–52:18เสียงของออโรรา
52:18–52:57บทสรุป
ทางเลือกสำหรับเด็กที่เรียนรู้ต่างกัน
  • ใช้กับทั้งห้อง ทางเลือกเหล่านี้เปิดให้ทุกคนเลือกได้ ครูไม่ต้องถามเหตุผล ไม่ต้องประกาศว่าใครเลือกข้อไหน
  • ตอบได้หลายแบบ วาด พูด ทำท่า ชี้ภาพ หรือเรียงของ นับเป็นคำตอบเท่ากับการเขียน ถ้าอยากมีตัวหนังสือ ครูหรือเพื่อนคู่จดคำพูดสั้น ๆ ให้ได้ ครูอ่านคำถามบนกระดานออกเสียงหนึ่งรอบ ช่องในกรอบใช้คำ 1 ถึง 3 คำหรือภาพก็พอ
  • ดูทีละช่วงสั้น ดูสารคดีเป็นช่วงละ 3 ถึง 4 นาที หยุดแต่ละช่วงให้คุยหรือวาดข้อเดียว ถ้าช่วงดูไม่เกิน 6 นาที หยุดกลางทางหนึ่งครั้งก็พอ ใครอยากถือกระดาษหรือของเล็ก ๆ ไว้ในมือ ยืนดูท้ายห้อง หรืออาสาแจกกระดาษตอนหยุดพัก ทำได้ทุกคน ไม่ต้องบอกเหตุผล
  • ฟังหรือมองไม่ชัด จัดที่นั่งใกล้จอและลำโพง และให้เห็นหน้าครูชัด เขียนลำดับของคาบบนกระดานด้วยตัวใหญ่ ก่อนดูครูบอก 1 ถึง 2 ประโยคว่าช่วงนี้จะเห็นอะไร ระหว่างดูให้เพื่อนคู่ชี้หรือกระซิบบอกสิ่งที่เห็น ใช้ปากกาเส้นหนากับกระดาษใหญ่ และให้เรียนด้วยการคลำหรือปั้นได้ คำบรรยายบนจอเปิดเฉพาะเมื่อไฟล์มี ครูไม่ต้องพึ่งข้อนี้
  • ภาษาที่บ้าน คุยกับเพื่อนด้วยภาษาที่ถนัดได้เต็มที่ ทั้งตอนคุยคู่และในกลุ่ม ถือเป็นคำตอบเต็ม ไม่ต้องแปลเป็นไทยกลางทุกประโยค ตอนเล่าให้ทั้งห้อง เล่าด้วยภาษาที่ถนัดแล้วให้เพื่อนที่เข้าใจช่วยบอกใจความเป็นไทย หรือเล่าผ่านภาพก็ได้ ครูอาจชวนทั้งห้องบอกคำเดียวกันในภาษาที่บ้านของตัวเอง เช่น ชื่อสัตว์ในเรื่อง ภาษาถิ่น ภาษาชนเผ่า และภาษาอื่นที่บ้านใช้ เป็นความรู้ที่ห้องนี้ใช้ได้ กรอบถึงคนที่บ้านคุยด้วยภาษาที่บ้านใช้ได้ ถ้าที่บ้านอ่านไม่สะดวก ให้เด็กเล่าให้ฟังแทนก็พอ
  • ชอบรู้ล่วงหน้า หรือไวต่อเสียง เขียนลำดับ 5 ขั้นของคาบบนกระดานตั้งแต่เริ่ม (ดู คุย ทำ เล่า สรุป) แล้วขีดทับขั้นที่เสร็จ บอกก่อน 1 นาทีเมื่อจะเปลี่ยนขั้น ในงานกลุ่มเลือกทำส่วนของตัวเองข้าง ๆ กลุ่มได้ หรือรับบทที่ไม่ต้องพูด เช่น คนวาด คนจับเวลา มีมุมเงียบในห้องให้ไปนั่งพักได้ ไม่บังคับให้สบตา
  • ไม่อยากพูดหน้าห้อง หรือไม่สะดวกกับบางภาพ รอบประโยคสุดท้าย ขอผ่านได้ หรือชี้ภาพของตัวเองแทนการพูด ตอนเล่าให้ทั้งห้อง ให้เพื่อนเล่าแทน หรือเล่าให้ครูฟังตอนพัก ถ้ามีช่วงดูที่ไม่สะดวกดู เช่น สัตว์บางชนิด หรือเรื่องความเชื่อ หันไปวาดหรือพักสายตาเงียบ ๆ ได้ ไม่ต้องอธิบาย ถ้ามีเวลาน้อย ให้เดินดูภาพของกลุ่มอื่นแทนการออกมาเล่าทีละกลุ่ม
ข้อควรระวังเรื่องฉาก
  • ตำนานความเชื่อของชนเผ่าต่าง ๆ ในส่วนอื่นของเรื่อง เช่น วิญญาณของคนตายเล่นบอลกัน (ปานกลาง) เริ่มที่ 12:12 หยุดที่ 17:44 ไม่ต้องเปิดส่วนก่อนหน้า เพราะเป็นเรื่องความเชื่อเรื่องวิญญาณ ถ้าพูดถึงความเชื่อ ให้เล่าด้วยความเคารพ ไม่เปรียบเทียบว่าถูกหรือผิด